Op deze pagina vind je interessante en informatieve artikelen, blogs, video's en podcasts met betrekking tot autisme, ambulante begeleiding en zelfontwikkeling in het algemeen. 

Hieronder heeft Wilco voor autismedigitaal.nl een interessante blog geschreven over autisme, ambulante begeleiding en zijn kijk daarop. 
 

Ondersteuning door psycholoog en ambulant begeleider

Vanaf het moment dat ik mijn diagnose kreeg, heb ik (met tussenpozen) ondersteuning van een ambulant begeleider. Ook bezoek ik periodiek een psycholoog om te sparren over dingen waar ik mee worstel. Met deze blog wil ik inzichten geven. Wat is het belang van goede begeleiding? Wat is de meerwaarde van goede begeleiding? En welke belangrijke vragen moet je jezelf stellen in de zoektocht naar passende begeleiding?


Waarom begeleiding

Toen ik mijn diagnose kreeg, was dat een opluchting. Maar het zorgde ook voor veel vragen. Ik moest mezelf opnieuw leren kennen. Ook moest ik bepaalde keuzes gaan maken om mijn leven de richting en invulling te gaan geven die bij mij paste. Daar had ik hulp bij nodig. Ik ben toen in contact gebracht met ambulante begeleiding.

Omdat ik gewoon thuis kon afspreken met mijn begeleider gaf dat rust, het was in mijn vertrouwde omgeving. We spraken over hoe het met mij ging en waar ik hulp bij nodig had. Ik kreeg de suggestie aangereikt om een dag minder te gaan werken. Dat was nog nooit in me opgekomen! Ook vonden we samen oplossingen voor (simpele) praktische problemen waar ik tegenaan liep, bijvoorbeeld:

  • Wat te doen wanneer de pindakaas die ik altijd koop niet op voorraad is in de supermarkt?
  • Hoe plan ik huishoudelijke taken?
  • Hoe breng ik mijn administratie op orde?
  • Hoe kan ik het best inzicht krijgen in mijn financiën?
  • Hoe deel ik mijn vrije tijd in?

Ik leerde om rigide patronen los te laten (per se bij dezelfde supermarkt boodschappen doen, van een ander bord eten of eens iets anders op tv kijken). Ik leerde ook om bewust keuzes te maken waar ikzelf beter van werd, zoals minder werken en een andere baan die minder stress opleverde én die beter paste bij mijn kwaliteiten. Ook leerde ik in kleine stappen om meer structuur aan te brengen, zoals het plannen van kleine (huishoudelijke) taken en het structureel bijhouden van mijn boekhouding.

Dat bracht rust, overzicht, ruimte. Die ruimte kon ik weer gebruiken om samen met mijn begeleider aangeleerde skills te herhalen en ervoor te zorgen dat ik ze in mijn systeem kon programmeren.


Wat is ambulante begeleiding?

Ambulante begeleiding betekent dat iemand je ondersteunt en begeleidt, maar niet constant bij je is. Het woord “ambulant” komt van het Latijnse woord “ambulare,” wat wandelen betekent. Dus in plaats van dat de begeleider de hele tijd bij je is, komt hij of zij regelmatig naar je toe op afgesproken tijden.


Van begeleiding naar coaching

In de loop van afgelopen jaar heb ik besloten om de personen die mij helpen niet meer psycholoog of ambulant begeleider, maar coach te noemen. De insteek van de hulp die ik krijg is niet veranderd, wel de manier hoe ik ernaar kijk. En hoewel begeleiding en coaching beide vormen van ondersteuning zijn, hebben ze, in mijn optiek, verschillende benaderingen en doelen.

Ik vind het belangrijk om daar echt een onderscheid in te maken. Hoe ik er nu naar kijk zit het verschil in de aanpak. Een begeleider vertelt je wat je moet doen en hoe je dat moet doen. Een coach stimuleert om zelf oplossingen te bedenken en daarmee creativiteit en zelfredzaamheid te vergroten. Op die manier ontstaat de kans om duurzame veranderingen in mijn leven aan te brengen.


Verschillen tussen begeleiding en coaching

Begeleiding

De focus van begeleiding ligt vaak op het overdragen van kennis, het aanleren van vaardigheden en het bieden van ondersteuning bij het oplossen van problemen.

Begeleiding kan gericht zijn op het verleden, zoals het analyseren van eerdere ervaringen en het identificeren van oorzaken van problemen. Het kan echter ook gericht zijn op het aanleren van specifieke vaardigheden voor toekomstig gebruik.

Coaching

Coaching heeft over het algemeen een bredere focus en is meer gericht op het faciliteren van persoonlijke groei en ontwikkeling. Het kan zich richten op het identificeren en bereiken van persoonlijke doelen, het verbeteren van zelfbewustzijn en het ontwikkelen van vaardigheden.

Een coach neemt meestal een faciliterende rol aan. In plaats van direct oplossingen aan te bieden, helpt een coach de cliënt om zelf oplossingen te vinden door vragen te stellen, te luisteren en inzicht te bieden.

Coaching is vaak meer toekomstgericht. Het concentreert zich op het stellen van doelen en het nemen van stappen om die doelen te bereiken, met minder nadruk op het grondig analyseren van het verleden.


Andere mindset

Omdat ik vanuit coaching ben gaan denken, moest ik ook mijn mindset veranderen. Doordat iemand mij op een coachende manier helpt, word ik ook gedwongen om zelf naar oplossingen te zoeken. Mijn coach stelt prikkelende, ongemakkelijke vragen. Ik word uitgedaagd om bepaalde gedachten meer ruimte te geven, en andere gedachten rustig los te laten. Hierdoor hoop ik mijn leven nog meer vorm te geven, te denken in mogelijkheden en niet in beperkingen. Door de begeleiding als coaching te zien, creëer ik voor mijzelf een meerwaarde in wat ik leer. 



Hier onder lees je de blog van Karin van den Bosch, geplaatst op de website: autisme.nl

 

Onderwijs heeft hoogste prioriteit voor ouders


Onderwijs is duidelijk een thema dat ouders bezighoudt. Bij ouders leven er zoveel vragen, behoeften en wensen op het gebied van onderwijs, dat dit thema op nummer één staat bij ouders in de Onderzoeksagenda Autisme. Bij volwassenen met autisme staat het thema Onderwijs op plek 12 van de 20 en bij wettelijk vertegenwoordigers van een volwassen kind met autisme komt het op plek 7 terecht.

Prioriteiten verschillen per groep

Dit verschil heeft duidelijk met leeftijd te maken. Onderwijs hoort, blijkbaar, bij kinderen en jeugd. Natuurlijk zijn er ook enkele (jong)volwassenen die Onderwijs als onderzoeksonderwerp noemen. Maar hoe ouder mensen met autisme worden, hoe belangrijker andere thema’s worden en hoe meer onderwijs naar de achtergrond verdwijnt. Bij volwassenen met autisme krijgen de thema’s Werk en dagbesteding en Partnerrelatie, intimiteit, seksualiteit veel meer prioriteit dan Onderwijs (respectievelijk plek 6 en 7 in de top-20) en ook bij wettelijk vertegenwoordigers staat Werk en dagbesteding op plek 6, net boven Onderwijs.

Natuurlijk hoeft dit niet te betekenen dat volwassenen met autisme die de onderwijsleeftijd voorbij zijn, stoppen met leren. Maar leren krijgt dan een andere plek in het leven, en wordt ingebed in een andere context. Leren krijgt de vorm van persoonlijke ontwikkeling en groei, of gaat een onderdeel vormen van werk. Niet verrassend vinden volwassenen het thema Ontwikkeling, veroudering en levensloop (plek 9) dus ook belangrijker dan Onderwijs.

Het betekent wel, dat een organisatie als de NVA zich moet blijven realiseren dat de belangen en behoeften van de diverse groepen die ze wil vertegenwoordigen niet hetzelfde zijn. En dat dat soms geen kleine verschillen zijn, maar duidelijk andere prioriteiten. Of Onderwijs de allerhoogste prioriteit krijgt of niet eens de top-10 haalt, is hier een goed voorbeeld van.

Passend onderwijs

Wanneer ik vervolgens inzoom op het thema onderwijs, is de volgende vraag: Wat willen die ouders dan? Waar liggen hun kennis- en onderzoeksbehoeften? Waar lopen ze tegenaan?

Het belangrijkste wat ze willen is, wat ik noem: maatwerkonderwijs. Misschien kun je dit ‘passend onderwijs’ noemen, maar deze term heeft vanuit de politiek al een bepaalde invulling gekregen. En wanneer is onderwijs passend?

Het beeld dat ik krijg, op basis van de antwoorden, is dat ouders onderwijs passend vinden, als er zoveel mogelijk (individueel) maatwerk wordt geboden aan hun kind. Of aan de subgroep binnen het spectrum waar hun kind bij hoort.

Diversiteit

En daar wordt het lastig, want vervolgens komt er een waaier aan groepen langs: hoogsensitieve kinderen, hoogbegaafde kinderen, kinderen met een disharmonisch profiel, kinderen die beelddenken, autistische kinderen die introvert zijn of rustig gedrag vertonen, kinderen met MCDD, kinderen met autisme en ADHD etcetera. Er komt ook een waaier aan schooltypen langs, van regulier onderwijs tot alternatief onderwijs, en van speciaal basisonderwijs tot de universiteit en volwassenenonderwijs. Overigens niet alleen bij ouders, maar ook bij volwassenen en wettelijk vertegenwoordigers die het over onderwijs hebben.

Het lijkt mij ontzettend lastig om voor deze enorme diversiteit aan kinderen (en (jong)volwassenen) passend onderwijs te realiseren. En dan heb ik de kinderen zonder autisme, die om andere redenen divers zijn, nog niet eens meegerekend.  En om dat aangepaste onderwijs dan ook nog eens door te voeren op al die verschillende schooltypen. En dan niet te stoppen bij het voortgezet onderwijs, maar ook het MBO, HBO, de universiteit en het volwassenenonderwijs mee te nemen in de uitvoering.

Ik wil afsluiten met een citaat van een onderzoeksdeelnemer, een volwassene met autisme, die volgens mij goed samenvat wat een kernvraag is binnen het thema Onderwijs:

Hoe er lesprogramma’s op alle scholen kunnen komen die gebaseerd zijn op diversiteit. Nu is het allemaal ingericht op gemiddelde’s. En als je ook maar een beetje afwijkt dan zijn er nauwelijks mogelijkheden om toch te kunnen groeien als persoon door studie.’

Karin van den Bosch is freelance schrijfster, webredacteur en onderzoeker op het gebied van autisme en disability studies. Zij is projectleider van de Onderzoeksagenda Autisme en onderzoeker in het kernteam van de Kennisagenda Autisme. Van den Bosch heeft zelf een vorm van autisme.